Γράφει ο Πάνος Λουκάκος
Καθώς συνεχίζεται αλλά και εξαπλώνεται ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, οι οικονομικές επιπτώσεις του αρχίζουν να γίνονται αισθητές σε παγκόσμια κλίμακα
Μεταξύ των άμεσα θιγόμενων χωρών περιλαμβάνεται ασφαλώς και η Ελλάδα, η οποία έχει ένα επιπλέον μειονέκτημα έναντι των περισσότερων άλλων ευρωπαϊκών χωρών: είναι μία από τις τελευταίες σε ό,τι αφορά τους μισθούς και η τελευταία σε ό,τι αφορά την αγοραστική δύναμη.
Πρώτο και κύριο πρόβλημα για τον μέσο Ελληνα πολίτη είναι αυτό που σχετίζεται με την ενέργεια. Οι πρώτες συνέπειές του ήδη εμφανίστηκαν στα βενζινάδικα. Θα ακολουθήσουν οι επόμενοι λογαριασμοί του ηλεκτρικού και του φυσικού αερίου, οι οποίοι προφανώς θα περιλαμβάνουν σημαντικές αυξήσεις. Και κατόπιν τα είδη διατροφής, καθώς αναμένεται αύξηση των τιμών όλων των προϊόντων της διατροφικής αλυσίδας, η παραγωγή και η διακίνηση των οποίων προϋποθέτει κατανάλωση ενέργειας. Τις επόμενες μέρες θα φανεί τούτο και στα ράφια των σούπερ μάρκετ, όπου οι τιμές των πωλούμενων προϊόντων ήδη και προ του πολέμου πίεζαν τα εισοδήματα των οικονομικά ασθενέστερων νοικοκυριών.
Με απλά λόγια, όλα αυτά σημαίνουν ότι η καθημερινότητα ενός πολίτη με μεσαίο ή και χαμηλότερο εισόδημα θα καταστεί ακόμη πιο προβληματική. Και εδώ καλείται ο πρωθυπουργός να λάβει κρίσιμες αποφάσεις, οι οποίες ίσως αποδειχτούν καθοριστικές στην πορεία προς τις προσεχείς εκλογές.
Την ώρα αυτή όλες οι διενεργούμενες δημοσκοπήσεις δείχνουν μία ουσιαστική άνοδο της Νέας Δημοκρατίας, άνω του 30%, η οποία απέχει έτσι περί τις 20 ποσοστιαίες μονάδες από το επόμενο δεύτερο κόμμα. Ταυτόχρονα παραμένει πάντα ισχυρό το προβάδισμα του Κυριάκου Μητσοτάκη ως προς την καταλληλότητα για την πρωθυπουργία με ποσοστά άνω του 30% και όλους τους άλλους πολιτικούς αρχηγούς να ακολουθούν με μονοψήφια νούμερα. Είναι απολύτως εξηγήσιμα τα ποσοστά αυτά, καθώς πάντα σε εποχές κρίσεων καταγράφεται συσπείρωση των πολιτών γύρω από την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό που ασκούν την εξουσία. Και γίνονται ακόμη πιο εξηγήσιμα αν συνυπολογιστεί το απόλυτο χάος που επικρατεί στα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης και την αδυναμία τους να συνεννοηθούν – και πολύ περισσότερο να συνεργαστούν.
Ολα αυτά, όμως, δεν σημαίνουν ότι η πορεία προς τις προσεχείς εκλογές θα είναι εύκολη για την κυβέρνηση και την πρόθεσή της να εξασφαλίσει μία τρίτη αυτοδυναμία. Και τούτο διότι πολλά θα αλλάξουν όταν καταστούν απτές στην τρέχουσα καθημερινότητα του μέσου πολίτη οι οικονομικές συνέπειες του πολέμου, όταν το οικογενειακό του εισόδημα θα γίνει ακόμη πιο ανεπαρκές για να καλύπτει τις βασικές του ανάγκες και υποχρεώσεις. Οταν θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο οι τιμές στο σούπερ μάρκετ, θα ανέβουν οι λογαριασμοί του ηλεκτρικού και του φυσικού αερίου, η βενζίνη θα πάει στα ύψη και ο πληθωρισμός θα αναλάβει τα υπόλοιπα συνεπακόλουθα.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, λοιπόν, δύο δρόμους έχει να ακολουθήσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ο πρώτος είναι να αντιμετωπίσει αποτελεσματικότερα τα δομικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας και να καταστήσει την επερχόμενη οικονομική κρίση λιγότερο δυσβάστακτη για τον μέσο πολίτη. Ο δεύτερος είναι να προσφύγει σχετικά σύντομα σε πρόωρες εκλογές, όσο ακόμη δεν έχει απλωθεί σε όλη της την έκταση η οικονομική κρίση και όσο η κυρίαρχη ροπή του εκλογικού σώματος δείχνει να το οδηγεί σε συσπείρωση προς την κυβέρνηση, προς τη σταθερότητα, προς αυτό που ήδη γνωρίζει -με τα θετικά και τα αρνητικά του- και όχι προς το άγνωστο και την απόλυτη αβεβαιότητα που αντιπροσωπεύουν σήμερα όλοι οι αντίπαλοι της Νέας Δημοκρατίας. Υπέρ του δεύτερου αυτού δρόμου έχουν ταχθεί πολλοί από τους στενούς συνεργάτες του πρωθυπουργού, οι οποίοι τον προτρέπουν εντόνως να στραφεί προς αυτή την κατεύθυνση. Το κύριο επιχείρημά τους είναι πως έως την άνοιξη του 2027, όπου θα διενεργηθούν κανονικά οι εκλογές, οι οικονομικές συνθήκες, η ακρίβεια, ο πληθωρισμός και όσα τα συνοδεύουν θα έχουν ανατρέψει το υπάρχον σήμερα θετικό κλίμα υπέρ της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού. Διότι, όπως υποστηρίζουν, οι οικονομικές συνέπειες του πολέμου θα παραμείνουν και μετά τη λήξη του για μεγάλο -απροσδιόριστο- χρονικό διάστημα, καθώς αποδεδειγμένα οτιδήποτε με κάποια αφορμή ακριβαίνει ποτέ δεν επιστρέφει στη φθηνότερη αρχική τιμή του όταν εκλείψει η αφορμή.
Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης με διαδοχικές δηλώσεις του έχει δεσμευτεί ότι οι εκλογές θα διενεργηθούν με την εξάντληση της τετραετίας, αποκλείοντας κάθε ιδέα προσφυγής σε πρόωρες κάλπες. Το άμεσο μέλλον θα δείξει αν έχει δίκιο ή αν έχει υπερεκτιμήσει τις δυνατότητες και τις ικανότητές του, θεωρώντας ότι μπορεί να κερδίσει αυτοδύναμα τις εκλογές εν μέσω μιας παρατεταμένης οικονομικής κρίσης που θα πλήττει ακόμη περισσότερο μεσαία και χαμηλά εισοδήματα.
Ο πρώτος δρόμος που φαίνεται να επιλέγει σήμερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης, δηλαδή η εξάντληση της τετραετίας, είναι αρκετά πιο δύσκολος και δύσβατος. Διότι προϋποθέτει ότι θα πρέπει να αντιμετωπίσει πολλά από τα χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας ώστε να αμβλύνει σε κάποιο βαθμό τις συνέπειες της κρίσης για τον μέσο πολίτη. Να αντιμετωπίσει δηλαδή τα πανίσχυρα καρτέλ στο εμπόριο τροφίμων, στην ενέργεια, στο τραπεζικό σύστημα και τους διάφορους μεγαλοεπιχειρηματίες που ανεξέλεγκτα θησαυρίζουν στις μεγάλες κρίσεις. Εργο δύσκολο στον τελευταίο χρόνο του βίου μιας κυβέρνησης. Και ακόμη δυσκολότερο όταν οι περισσότεροι από αυτούς με τους οποίους θα πρέπει να συγκρουστεί κατέχουν τα περισσότερα από τα μέσα ενημέρωσης.
Πηγή: protothema.gr
