Η ώρα της μεγάλης στροφής

γράφει ο Αντώνης Καρακούσης

Πόλεμοι ανειρήνευτοι, ανταγωνισμοί διαρκείας, γεωπολιτικές και γεωοικονομικές εντάσεις, αλλεπάλληλες οικονομικές αναστατώσεις και επιμέρους πληθωριστικές και νομισματικές κρίσεις, κλιματικές αβεβαιότητες, μοναδικές στην Ιστορία κοινωνικές ανισότητες και μαζί επελαύνουσα τεχνητή νοημοσύνη και παγκόσμιας επικράτησης φεουδαρχικού τύπου τεχνολογικά επιχειρηματικά σχήματα αξίας τρισεκατομμυρίων δολαρίων συνθέτουν την εποχή μας, τον γεμάτο προκλήσεις και αβεβαιότητες κόσμο μας.

Δεν χωρεί αμφιβολία ότι η εποχή είναι μεταβατική, οι νέες ισορροπίες τώρα πάνε να ξαναστηθούν και γι’ αυτό η αστάθεια περισσεύει και οι συγκρούσεις πολεμικές και άλλες είναι σε έξαρση. Και οι περισσότερες κοινωνίες επίσης, οι δυτικές ιδιαιτέρως, αποσυντίθενται υπό το βάρος της μεταβολής των συνθηκών και των αλλεπάλληλων ανακατατάξεων σε όλες τις επιμέρους ζώνες της οικονομικής ζωής και των ηθών βεβαίως, καθώς οι παραδοσιακοί οικογενειακοί δεσμοί σπάνε, η δημογραφία λαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις, απομειώνει την πληθυσμιακή σύνθεση της υπαίθρου και τα δυτικά έθνη αντιμετωπίζουν πέραν των άλλων και υπαρξιακού τύπου κινδύνους.

Συνολικά η κοινωνική συνοχή κλονίζεται και τείνει να επικρατήσει ένας ιδιότυπος αδηφάγος ατομισμός που παραπέμπει σε νόμους της ζούγκλας παρά σε οτιδήποτε άλλο. Είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι οι ψυχικές νόσοι λαμβάνουν χαρακτηριστικά επιδημίας, δοκιμάζουν τις αντοχές των νεότερων γενεών, σε σημείο που και αυτή ακόμη η χαρά της ζωής να υποχωρεί μπροστά στα πολλαπλά κύματα κατάθλιψης που το ευρύτερο περιβάλλον γεννά.

Δεν είναι τυχαίο ότι σε αυτόν τον ασταθή και ανορθολογικό κόσμο οι Δημοκρατίες χάνουν τη λάμψη και την αποτελεσματικότητά τους, ενώ αντιθέτως τα αυταρχικά καθεστώτα και οι αυταρχικοί ηγέτες βρίσκουν πεδίο δόξης λαμπρό να αναπτυχθούν και να επικρατήσουν. Κανείς πλέον δεν μπορεί να προδιαγράψει το μέλλον, να προσδιορίσει με ακρίβεια τις απειλές και τους πολλαπλούς κινδύνους που μας περιβάλλουν, να οργανώσει τη δέουσα απάντηση και να αναλάβει τις απαιτούμενες πρόνοιες.

Η εξίσωση είναι πολυπαραγοντική, οι συντελεστές πολλοί και εν πολλοίς απροσδιόριστοι. Μια αστοχία αρκεί για να τινάξει το όποιο σχέδιο στον αέρα. Γι’ αυτό και δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις ή θεόπνευστες αλλαγές. Η εποχή απαιτεί στέρεες επιλογές και στροφή στα θεμελιώδη, δηλαδή στις εθνικές υποδομές, τεχνολογικές και άλλες, στην ενέργεια και στα δίκτυά της, σε όλα αυτά που ευνοούν τη σχεδιασμένη και οργανωμένη παραγωγή, τη μόνη ικανή να δώσει σταθερό εισόδημα και πλούτο προς διανομή.

Ειδικά για την Ελλάδα που πασχίζει να επουλώσει τις πληγές της προηγούμενης μεγάλης οικονομικής κρίσης οι προκλήσεις είναι ακόμη μεγαλύτερες. Στην περίπτωσή μας επιβάλλεται ανασύσταση και αναγέννηση της παραγωγικής ικανότητας το ταχύτερο. Είναι μόνη ασφαλής πρόνοια που μπορεί να προσφέρει διέξοδο στην πολλαπλή γεωπολιτική, γεωοικονομική και τεχνολογική πίεση που θα αντιμετωπίσουμε προσεχώς. Και εδώ δεν χωρούν αναστολές, ούτε επιφυλάξεις.

Η κυβέρνηση οφείλει να κινηθεί αμέσως, να αλλάξει το μοτίβο, να ξεφύγει από το εξαντλημένο σχήμα της προηγούμενης περιόδου, να ανακατανείμει τους πόρους και να ευνοήσει με όσες δημοσιονομικές δυνατότητες διαθέτει την προώθηση των παραγωγικών επενδύσεων.

Οσο ταχύτερα ανταποκριθεί στην ανάγκη ανασυγκρότησης του παραγωγικού μοντέλου τόσο ευχερέστερα η χώρα θα μπορέσει να αντέξει την πίεση των επερχόμενων μεγάλων αλλαγών παγκοσμίως.

ΠΗΓΗ: ΤΟ ΒΗΜΑ