Γράφει η Eλένη Νικολαΐδου
“λόγια που αλλιώς θά ‘χαν χαθεί
στα μαγνητόφωνά σας έχουνε γραφτεί”
Πολλά αρχεία της CIA (Central Intelligence Agency) έχουν αποχαρακτηριστεί, δεν θεωρούνται πλέον «άκρως απόρρητα» και κυκλοφορούν στο διαδίκτυο σε μία εποχή που φαίνεται δεν προκαλεί και σε πολλούς το ενδιαφέρον, για το τι λένε και πως τα λένε. Η δημοσίευση των αρχείων της CIA ξεκίνησε το 2012 και ολοκληρώθηκε λίγα χρόνια αργότερα.
Τα ντοκουμέντα αυτά σχετίζονται με την ιστορική πορεία της Σοβιετικής Ένωσης και φανερώνουν το ζωηρό ενδιαφέρον των ΗΠΑ. Ξεκινούν από το 1953, περίπου από το θάνατο του Ι. Στάλιν και φτάνουν έως το 1972. Οι πράκτορες της CIA φανατικοί μελετητές της κάθε κίνησης όχι μόνο της πολιτικής αλλά και των προσωπικοτήτων της Σοβιετικής Ένωσης μέσα στα χρόνια έχουν γράψει δεκάδες αναλύσεις εκατοντάδων σελίδων. Τουλάχιστον τόσες έχουν δει το φως της δημοσιότητας. Η αμερικανική αντικατασκοπεία ασχολήθηκε ενδελεχώς με τη ζωή και το έργο της Σοβιετικής Ένωσης, κατέγραψε, παρατήρησε, παρακολούθησε, ακόμη και υποψιάστηκε και μάντεψε σκέψεις και επιθυμίες και έβαλε σε μία ιστορική σειρά όλα τα σημαντικά γεγονότα που αφορούσαν την ΕΣΣΔ.
Με απίστευτη λεπτομέρεια και παρατηρητικότητα η CIA αποδελτίωσε όλες τις λήψεις αποφάσεων, τις προθέσεις, τις ενέργειες. Για το θάνατο του Στάλιν και το ερωτηματικό που επλανάτο για τον διάδοχό του, αφιέρωσε 24 σελίδες. Στις 5 Μαρτίου 1953 πέθανε ο Στάλιν, στις 7/3 ανακοινώθηκε η αναδιάρθρωση του Κόμματος και της Κυβέρνησης ώστε να αποφευχθεί «ο πανικός και η σύγχυση», σημειώνουν. Με ημερολογιακή λατρεία, καταγράφονται μέρες, πρόσωπα, γεγονότα.
Ολόκληρη μελέτη συνέταξαν για την «αντικομματική ομάδα» κάτι που δεν έκανε κανένα κομμουνιστικό κόμμα ανά την υφήλιο. Η Κίνα στην αντιπαράθεσή της με τη Σ.Ε. ούτε που ανέφερε την προσπάθεια καθαίρεσης του Χρουσόφ από τους Μόλοτοφ, Καγκανόβιτς και Μαλένκοφ. Ως γεγονός «πνίγηκε», ο Χρουσόφ καθάρισε, με την «αντικομματική ομάδα» και με όσους τους στήριζαν, με το αθόρυβο 21ο Συνέδριο και κανένας δεν ασχολήθηκε παρ΄ εκτός από τη CIA.
Η περίπτωση του Λ. Μπέρια απασχόλησε αποκλειστικά τη CIA. Κανείς από το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα δεν αφιέρωσε χρόνο γιατί ο Ν. Χρουσόφ, ξεμπέρδεψε μαζί του από την πρώτη στιγμή, δίκη, εκτέλεση, τέλος! Ο Λαβρέντι Μπέρια, δεξί χέρι του Στάλιν και επικεφαλής του σοβιετικού μηχανισμού ασφάλειας και των μυστικών υπηρεσιών, πιθανότατα θεώρησε ότι μπορεί να είναι ο διάδοχος του Στάλιν ενώ κατηγορήθηκε ότι προσπάθησε να θέσει την MDV (επί της ουσίας το Υπουργείο Εσωτερικών Υποθέσεων) πάνω από το κόμμα και την κυβέρνηση. Η CIA στις 40 σελίδες που αφιερώνει για τον Μπέρια, αναφέρεται σε όλες τις κινήσεις και του ιδίου αλλά και του Πρεζίντιουμ.
Η CIA συμφωνεί με τα επιχειρήματα του Ν. Χρουσόφ κατά του Στάλιν σχετικά με τους χειρισμούς του τελευταίου στον Πατριωτικό Πόλεμο. Υποστηρίζει ότι ο Τσόρτσιλ έκανε τα ανθρωπίνως δυνατά ώστε να πείσει τον Στάλιν για τη σοβαρότητα της κατάστασης και πως τα επιθετικά σχέδια των Γερμανών ήταν σε γνώση της σοβιετικής ηγεσίας. Η CIA στις 60 σελίδες της μελέτης της για τη δράση του Στάλιν, το 20ο Συνέδριο και τον Πατριωτικό Πόλεμο καταγράφει την προπαγάνδα, κυρίως των Σοβιετικών ώστε να καλύψουν τις αδυναμίες τους στο μέτωπο και υποστηρίζει ότι η άμυνα των Γερμανών επλήγη κυρίως από δικά τους εσωτερικά λάθη.
Δεν λείπει από τη συλλογή τους φυσικά και ένα αφιέρωμα για την προσωπικότητα των σοβιετικών ηγετών όπως αυτή σκιαγραφείται από τις προσεγγίσεις τους στα πολιτικά θέματα της περιόδου 1945-1957. Έτσι μαθαίνουμε ποιες ήταν οι διαφωνίες τους όσο ζούσε ο Στάλιν και μετά το θάνατό του. Ποιες ήταν οι εκτιμήσεις της CIA για τις θέσεις των Ζντάνοφ, Μικογιάν, Μόλοτοφ, Ζούκοφ, Μαλένκοφ, Σαμπούροφ, Καγκανόβιτς, Σεπίλοφ, Σουσλόφ, Χρουσόφ κ.λπ.
Ας δούμε ενδεικτικά ανά θέμα πως τους τοποθετούσαν.
Σχετικά με τον Ν. Χρουστσόφ τον ΓΓ της ΕΣΣΔ που σημάδεψε την αλλαγή στην ΕΣΣΔ και με την περίφημη “μυστική ομιλία” του στο 20ο Συνέδριο και με τις νέες ιδεολογικές κατευθύνσεις για το πέρασμα στο σοσιαλισμό, την ειρηνική συνύπαρξη κ.λπ. η CIA αποκωδικοποιεί τη σκέψη του και καταγράφει τους υποστηρικτές του και τους αντιπάλους του. Έτσι διαβάζουμε ότι στον στενό πολιτικό του περίγυρο, στο Πρεζίντιουμ[1], στηρίζεται από τους Κοζλόφ, Μικογιάν, Σουσλόφ και Αρίστοφ. Ακολουθούν οι Κιριτσένκο και Μπελιάγεφ ενώ τον στηρίζουν και τα νεότερα μέλη του Πρεζίντιουμ που είναι ο Μπρέζνιεφ, ο Ιγκνάτοφ, η Φούρτσεβα, Μουκχιτντίνοφ. Και ακολουθούν οι παλαίμαχοι Βοροσίλοφ, Κουουσίνεν και Σβέρνικ.
Δεν θα μπορούσε να λείπει από τις αναφορές της CIA και η πολύπαθη σχέση Σοβιετικής Ένωσης και Κίνας. Σε ένα αφιέρωμα 68 σελίδων κάνουν μία περιοδολόγηση από το 1956 έως και το 1966. Χαρακτηρίζουν αγεφύρωτο τον ανταγωνισμό μεταξύ τους ο οποίος δημιούργησε τον δικό τους «ψυχρό πόλεμο». Εκτιμούν ότι οι δύο μεγάλες κομμουνιστικές χώρες συγκρούστηκαν στο πλαίσιο της κυριαρχίας και δευτερευόντως για ιδεολογικές διαφορές χωρίς να υποτιμούν και την αξία τους. Οι Κινέζοι έκαναν την αρχή το 1959 απαιτώντας την πρωτοκαθεδρία του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος. Οι πρώτες διαφορές εμφανίστηκαν στο 20ο Συνέδριο όταν ο Μάο αντιτάχθηκε στην «μυστική έκθεση» και τον πόλεμο κατά της προσωπολατρίας που κήρυξε ο Ν.Χρουστσόφ. Αυτό βέβαια το έκανε και γιατί δεν τον συμβουλεύτηκαν / ενημέρωσαν πριν να διαβαστεί το κείμενο αλλά και για τι στον πόλεμο της προσωπολατρίας ο Μάο έβλεπε και τον εαυτό του σε αυτόν.
Για το θέμα της Ουγγαρίας αναφέρουν ότι ο Λιου Σιάο Σι πήγε μυστικά στη Μόσχα και παρότρυνε τους Σοβιετικούς να χρησιμοποιήσουν βία ώστε να εμποδιστεί ο Νάγκι να βγάλει την Ουγγαρία από το κομμουνιστικό μπλοκ. Η Κίνα αναμειγνύεται και απαιτεί ρόλο σε αποφάσεις που μέχρι τώρα η ΣΕ τις έπαιρνε μόνη της.
Οι Σοβιετικοί βλέποντας την αυξανόμενη επιθετικότητα της Κίνας εκτίμησαν τον Απρίλιο του 1958 ότι πρέπει να κάνουν στρατιωτικές προτάσεις συνεργασίας στην Κίνα ώστε να έχουν μεγαλύτερο έλεγχο των κινεζικών δράσεων. Οι Σοβιετικοί, σύμφωνα πάντα με τις αναφορές της CIA, αντέδρασαν και με την εκτίμηση των Κινέζων ότι είναι ένα βήμα πριν τον κομμουνισμό και θα τον επιτύχουν πολύ πιο νωρίς από τη Σοβιετική Ένωση. Το «άλμα προς τα εμπρός» σήμανε συναγερμό στην ΕΣΣΔ.
Κομβικό σημείο στις σχέσεις Κίνας και Σοβιετικής Ένωσης ήταν η στρατιωτική ρήξη της Κίνας με την Ινδία, το 1959. Γεγονός που δεν θα μπορούσε να λείπει από την αντικατασκοπευτική αναφορά της CIA. Και τα δύο κράτη (Κίνα και Ινδία) διεκδικούσαν ένα μεγάλο κομμάτι γης. Η Κίνα ήλπιζε στη σιωπηρή αποδοχή της ΕΣΣΔ, όμως οι Σοβιετικοί καθαρά και ξάστερα πήραν ουδέτερη θέση. Μάλιστα αργότερα κατηγόρησαν τους Κινέζους ότι τεχνηέντως δημιούργησαν συνοριακή ένταση με την Ινδία για να συμπέσει το γεγονός με την επίσκεψη του Ν. Χρουσόφ στις ΗΠΑ. Στρατιωτική συνοριακή σύρραξη μεταξύ των δύο κρατών υπήρξε και το 1962 ενώ η Σ.Ε. συνέχισε να πουλάει ελικόπτερα και μεταφορικά μέσα στην Ινδία. Μεγάλου συμβολισμού πράξη από τους Σοβιετικούς ήταν η απόσυρση 1.300 τεχνικών και επιστημόνων από την Κίνα, το καλοκαίρι του 1960. Οι Σοβιετικοί επιστήμονες βρίσκονταν στο έδαφος της Κίνας ώστε να μεταδώσουν την τεχνογνωσία τους και να αναπτυχθεί η βιομηχανία της Κίνας και να κατασκευαστούν έργα στη χώρα. Άλλωστε η αλληλεγγύη θα έπρεπε να είναι το όπλο τους μεταξύ των δύο σοσιαλιστικών χωρών. Η αποχώρηση του προσωπικού από την Κίνα άφησε τα έργα στη μέση και δημόσια έκανε γνωστή την υποπτευόμενη ρήξη μεταξύ ΕΣΣΔ και Κίνας.
Η CIA το 2001 κυκλοφόρησε και ειδική έκδοση με τίτλο “CIA’s analysis of the Soviet Union, 1947-1991: A documentary collection” όπου υπάρχουν όλες οι αναφορές τους ανά θεματολογία, π.χ. τι γινόταν στον τομέα της επιστήμης και της τεχνολογίας, στην οικονομία, στον στρατό, στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική της ΕΣΣΔ.
Απρόσκοπτα όλες αυτές τις δεκαετίες η CIA έκανε αυτό για το οποίο δημιουργήθηκε.
[1] Στο ΚΚΣΕ το μέγεθος της Κεντρικής Επιτροπής ποικίλει στα χρόνια, ουσιαστικά όμως οι αποφάσεις του κόμματος παίρνονται από το Πολιτικό Γραφείο ή αλλιώς το Πρεζίντιουμ. Και το μέγεθος των μελών του Πρεζίντιουμ ποικίλει. Συνήθως αποτελείται από 14 άτομα. Η ΚΕ εκλέγει και τη Γραμματεία, από τη Γραμματεία εκλέγεται ο Πρώτος Γραμματέας που αυτή την περίοδο που εξετάζουμε είναι ο Ν. Χρουστσόφ και ακολουθούν άλλοι 9 γραμματείς. Όλοι τους είναι μέλη του Πρεζίντιουμ. Ο Πρώτος Γραμματέας της ΚΕ συνήθως είναι και ο Πρωθυπουργός. Οι αρμοδιότητες της Γραμματείας είναι πολύ σημαντικές γιατί αυτή ασχολείται με τον κομματικό μηχανισμό.
Πηγή: news247.gr
